اصول مدیریت علمی تیلور

اصول مدیریت علمی تیلور – پدر مدیریت علمی

در این مقاله سعی داریم درباره اصول مدیریت علمی تیلور ( پدر مدیریت علمی ) مطالبی را جهت آشنایی با این مکتب مدیریتی و نظریه تیلور خدمت شما ارائه کنیم.

مدیریت در عمل قدمتی به اندازه تاریخ بشریت دارد ولی آنچه امروز به عنوان علم مدیریت شناخته می شود پس از “انقلاب صنعتی” و استفاده از ماشین در عملیات تولید و بروز تغییرات عمده در نظام تولیدی ، اقتصادی و تکنولوژیکی جهان نظیر تولید انبوه و جدا شدن مدیر و مالک، توسط فردی به نام “فردریک وینسلو تیلور” (1915-1856) مطرح شده است.

تیلور در سن 18 سالگی کار خود را در یک کارخانه ذوب آهن قراضه شروع کرد ابتدا به عنوان کارگر ساده و سپس به دلیل شایستگی هایش به سمت سرپرستی و نهایت به رده های بالای مدیریت کارخانه ارتقاء یافت .
مهمترین ویژگی او مطالعه برای بهتر شدن کارش بود .

تیلور مهندس مکانیک بود (البته بعدها به صورت شبانه تحصیل را ادامه داد و مدرک مهندسی مکانیک دریافت کرد) که با استفاده از تجربیات خود در صنایع فولادسازی، مطالعاتی در زمینه “اصول مدیریت و مطالعه روش کار” انجام داد.

مطالعات تیلور

او”حرکاتِ بدن”را برای انجام کار و “زمان انجام کار ” مطالعه می‌کرد تا بتواند زمانی استاندارد را برای انجام کارها تعیین کند و بر اساس آن زمانی که هر کارگر برای انجام کار مشخصی صرف کرده را تشخیص دهد. سپس بررسی می کرد که ببیند چه تناسبی با زمان ممکن برای انجام آن کار داشته است. این تفکر بعداً مبنایی برای سیستم پاداش و تنبیه گردید.

 در دهه 1880 میلادی فردریک تیلور مطالعات خود را درزمینه زمان سنجی و حرکت سنجی، به مثابه راهی برای تعریف و بهینه سازی “واحدهای مستقل نیروی کار تخصصی” آغاز کرد.
تا قبل از تیلور کارها بر اساس حسابهای سرانگشتی انجام می‌شد و از استانداردهای علمی، برنامه‌ریزی مدیریتی و رویه‌های تحلیل خبری نبود. هدف تیلور تغییر این وضعیت به شرایطی بود که نشان دهد مدیریت فعالیتی علمی است نه یک کار اتفاقی.

از تیلور با عنوان “پدر مدیریت علمی” و موسس مکتب تیلوریسم یاد می شود. او در سال 1911 میلادی کتاب اصول مدیریت علمی را منتشر ساخت و در آن یادآور شد که:

بهتر است هدف اصلی مدیریت، حداکثر کردن منافع کارفرما و کارمند باشد

اصول مدیریت علمی تیلور

باور اصلی تبلور در مدیریت علمی

تیلور باور داشت که می توان با استفاده از روش های علمی میزان تولید را افزایش داد.

شعار اساسی تیلور

همیشه برای انجام دادن هر کاری روش بهتری هم هست.

 

اعتقادات تیلور در مدیریت علمی

1 ـ اگر درباره شغل ، دانش بیشتری کسب شود تولید افزایش می یابد .

 2 ـ از طریق بررسی های علمی بهترین شیوه انجام کار بدست می آید .

3 ـ هماهنگی در مراحل انجام کار تولید را بیشتر می کند .

مطلب جذاب پیشنهادی
در برخورد با افراد سرکش سازمان چکار کنیم؟

4 ـ تولید بیشتر پرداخت بالاتری را برای کارگران بوجود می آورد و به دنبال آن سطح کارآیی سازمان را بالا می برد .

 

اصول مدیریت علمی تیلور

تیلور چهار اصل ذیل را به عنوان ” اصول مدیریت علمی ” پیشنهاد کرد :

1- مدیریت باید علمی باشد .

روش علمی جانشین روش تجربه و خطا گردد و باید با مطالعه علمی کار بهترین روش انجام کار را پیدا و به صورت دستورالعمل به کارکنان ابلاغ کرد. مطالعه علمی کار، شامل حرکت سنجی و زمان سنجی و تعیین استانداردهای تولید و کارکرد بر اساس آن است.

2- انتخاب کارکنان باید اساس علمی داشته باشد

 با استفاده از روشها و فنون علمی ، افرادی برای کار انتخاب شوند که مهارت و توانائیهای لازم برای انجام مؤثر و موفقیت آمیز آن را داشته باشند.

3- آموزش و تربیت کارکنان باید جنبه علمی داشته باشد.
4- ایجاد روابط نزدیک و دوستانه و روحیه همکاری بین مدیریت و کارکنان

تقسیم کار و مسئولیت به طور مساوی میان مدیران و کارکنان انجام پذیرد به طوری که برنامه ریزی و کارهای فکری را مدیران و کارهای جسمی را کارکنان انجام دهند.

 

روش های اجرای اصول مدیریت علمی تیلور

1- زمان سنجی با استفاده از روشها و ابزارهای مناسب به منظور صرفه جویی در زمان انجام کار

2- اعمال سرپرستی چند جانبه ( بر اساس تخصص) به جای روش سنتی سرپرستی فردی

3- استاندارد کردن کلیه وسایل و ابزار کار و اعمال و حرکات کارکنان در انجام کار

4- اختصاص دادن یک واحد سازمانی برای برنامه ریزی

5- کاربرد اصل استثناء در مدیریت (که به موجب آن کارکنانی که بیشتر از استاندارد تعیین شده برای تولید بازده داشته باشند، دستمزد تشویقی دریافت و کسانی که تولیدشان ازاستاندارد مزبور کمتر باشد دستمزد کمتری دریافت می کنند )

6- استفاده از دستور العمل و شرح وظایف برای انجام کار و تدابیر تشویقی برای انجام درست وظایف

7- به کار گرفت نظام نرخ دستمزد متفاوت ( پرداخت دستمزد بر مبنای قطعه یا پیمانکاری)

8- استفاده از سیستمهای راهنما برای طبقه بندی کردن محصولات تولیدی و ابزارهای به کار رفته در تولید

9- استفاده از یک نظام کار ساده و تکراری

10- به کار گرفتن روش حسابداری بهای تمام شده

 اولین مطالعه او در حمل آهن قراضه ها از انبار به کوره ذوب انجام شد . او با استفاده از روش تقسیم کار و مطالعه علمی توانست میزان حمل آهن را به ازاء هر کارگر از 12.5 تن به 47.5 تن افزایش دهد .

 

انتقادات وارده بر اصول مدیریت علمی تیلور

نظریه های کلاسیک انسان را موجودی اقتصادی-عقلائی دانسته اند و تاثیر روابط اجتماعی و ساختار غیر رسمی و انگیزه و احساسات را بر افراد نادیده می گرفتند. و عده ای فلسفه مدیریت علمی تیلور را مغایر با روح دموکراسی میدانستند.

مطلب جذاب پیشنهادی
کانال مدیریت در تلگرام : بهترین کانال مدیریتی تلگرام

 تیلور نسبت به کار تیمی دیدگاه منفی داشت و معتقد بود:

? هر وقت کارکنان به طور گروهی کار میکنند، کارآیی هر یک از آنها تا سطح ضعیف ترین عضو گروه تنزل پیدا می کند.

تیلور بر ضرورت علمی کردن فعالیتهای هر شغل و تدوین قوانین حرکت برای انجام آن تأکید داشت. و به این دلیل که به تمامی عناصر دخیل در تولید یک نوع نگاه می‌کرد و کارگر را مثل سایر ابزارکار در نظر گرفته بود، انتقاداتی وارد شد.

همکاران تیلور در مدیریت علمی

مهندس”گانت” از همکاران “تیلور ” بود که مباحثی چون آموزش کارگران ، طراحیِ سیستمهای انگیزشی ، دستمزد تشویقی را وارد تفکرات مدیریتی کرد که در لحاظ کردن جنبه‌های “روابط انسانی” در تولید مؤثر بود .

فرانک گیلبرت و همسرش لیلیان گیلبرت نیز به مطالعه محیط کار و روان‌شناسی برای بهبود تولید پرداختند؛ فرانک گیلبرت پس از آنکه مشاهده نمود تفاوتهای اساسی در روشها و حرکات افراد مختلف برای انجام فعالیتی واحد وجود دارد، بر آن شد تا بهترین روش انجام یک کار را بیابد. او که از پیشگامان مطالعه حرکت سنجی بود در یکی از بررسیهای مشهور خود توانست تعداد حرکاتی را که کارگران ساختمان، هنگام بنایی انجام می دادند، کاهش دهد و بهره وری آنان را سه برابر کنند.

لیلیان نیز با توجه به روانشناسی صنعتی تاثیر بسزایی داشت. نتایج بررسی‌ گیلبرتها در مطالعه حرکت، هنوز هم در “ارزیابی کار و زمان” (کارسنجی و زمان‌سنجی) مورد توجه است.

اصول مدیریت علمی تیلور که بر اساس کارسنجی، زمان سنجی ، فردسنجی استوار بود ، مقدمه تحولات عظیمی در افکار و فنون مدیریت درصنایع و موسسات دولتی کشورهای مختلف جهان شد .

با استفاده از اصول مدیریت علمی تیلور و نطریه های او، کارآمدتر و عقلانی تر کردن سازمان ها از طریق کاربرد روش های علمی و برنامه ریزی و طراحی وظایف سازمانی امکان پذیر شد.
هر چند منظور او عمدتا تاکید بر استفاده از این روش ها در سطح وظایف عملیاتی و تولیدی بود ولی با رواج اندیشه و اصول مدیریت علمی تیلور ، این روشها در همه فعالیتهای سازمانی کاربرد پیدا کرد.

علاوه بر تیلور، صاحب نظران دیگری چون “فرانک گیلبرت” پیشگام حرکت سنجی و مخترع نمودار جریان کار FPC و “هنری گانت” فنون خاصی به اصول مدیریت علمی تیلور افزودند و به توسعه روش‌های علمی و سیستماتیک برای مطالعه و اندازه‌گیری کار ، برنامه ریزی و زمانبندی تولید پرداختند.

دستاوردهای این اندیشمندان هم اکنون در سازمانهای مختلفی به کار می رود.

البته در بسیاری از سازمانها ایرانی هنوز هم موضوعی به نام ظرفیت سنجی و زمانسنجی کار ، کاملا غریب است.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *