اصول و وظایف مدیریت : ۵ وظیفه اصلی مدیر

 

در مقاله قبل توضیح دادیم که مدیریت چیست؟ در این قسمت، مطلب پیشین را ادامه می‌دهیم به وظایف مدیریت می‌پردازیم و پاسخ سوال اصول مدیریت چیست را خواهیم داد. صاحب نظران علم مدیریت همواره توجه خاصی به وظایف مدیریت داشته‌اند. چرا که این بسیاری از کارکردهای اصلی مدیریت را در بر می‌گیرد و برای مدیران و علاقمندان به حوزه مدیریت جهت دهنده و روشن کننده مسیر است. در مورد وظایف مدیریت، نظرات مختلفی از سوی صاحب نظران این علم بیان شده است. اما اغلب آن‌ها روی ۵ وظیفه اصلی مدیر توافق نظر دارند. در ادامه پنج وظیفه مدیر که اصول پنجگانه مدیریت یا وظایف پنجگانه مدیریت هم نامیده می‌شود را آورده‌ایم:

  1. برنامه ریزی
  2. سازماندهی
  3. به کار گماردن
  4. رهبری
  5. کنترل

برخی از متخصصان و کارشناسان حوزه مدیریت، نظریه‌هایی برای تکمیل وظایف پنجگانه مدیریت ارائه داده‌اند. اصول مدیریت فایول یکی از این نظریه‌های تکمیلی هستند که در این مقاله به آن می‌پردازیم.

 

 main-duties-manager

 

نظرات کارشناسان مختلف به نوعی زیر مجموعه این ۵ وظیفه اصلی مدیر هستند. من در اینجا قصد ندارم مبانی علمی و تئوری مدیریت را مورد بحث و بررسی قرار دهم؛ زیرا یکی از اشکالات مهمی که همیشه در مسیر مدیران و علاقمندان به مدیریت وجود داشته همین تئوری‌هایی است که عملا در محیط کار قابل استفاده نیستند.

 

 

“تکیه و حرف منابع و اساتید مدیریت بر مفاهیم نظری مدیریت است و همیشه جای خالی یک منبع کاربردی وجود داشته است. جایی که بین مبانی نظری و تئوری مدیریت و دنیای واقعی مدیریت یک ارتباط منطقی برقرار نماید.”

 

همانطور که همه ما می‌دانیم مبانی نظری و تئوری مدیریت اغلب، کاربرد لازم در حین مدیریت و تصمیم گیری مدیران در دنیای واقعی را ندارند. لذا در اینجا این پنج وظیفه مدیر را از دید کاربردی مورد بررسی قرار می‌دهیم.

 

۱) برنامه ریزی: وظایف مدیریت (اصول مدیریت)

برنامه ریزی تنها وظیفه مدیر است که تمامی صاحب نظران علم مدیریت بر آن اتفاق نظر دارند. برنامه ریزی اصل اول از اصول مدیریت و وظایف مدیریت محسوب می‌شود و فقدان آن آسیب‌هایی جدی به سازمان‌ها وارد می‌کند. برنامه ریزی شامل پیش بینی عملیات‌های سازمان، تعیین روش‌ها و مسیرهای دستیابی و اجرای اقدامات لازم برای دستیابی به اهداف اصلی سازمان است.

 

اصول مدیریت

مدیران بدون داشتن هدف و برنامه ریزی در واقع پیوسته در حال واکنش دادن به اتفاقات روزمره و بحران‌ها هستند، لذا به سمت و سوی و مسیر مشخصی نمی‌روند. آن‌ها علیرغم اینکه همیشه مشغول هستند، فرصت کافی برای رسیدگی به وظایف دیگر خود ندارند. با برنامه ریزی درست می توان به راحتی مدیریت بحران در سازمان را انجام داد و آن را به سمت اهداف و ارزش‌های مشخص هدایت کرد.

بسیاری از مدیران مشغول بودن را نشانه مفید بودن می‌دانند؛ این خطایی بزرگ است که چشم مدیران را بسته نگه می‌دارد. لذا قادر به دیدن واقعیت‌ها نیستند و نمی‌توانند دلایل شکست‌هایشان را تشخیص دهند.

در هر برنامه ریزی، باید یک هدف وجود داشته باشد و بدون هدف تقریبا برنامه ریزی هم غیر ممکن می‌شود. لذا توصیه می‌کنم قبل از هر چیز اهداف سازمانتان را به درستی تعریف کنید. سپس این اهداف را خرد و به زبان تیم‌های زیرمجموعه سازمان ترجمه کنید. آنگاه به سمت برنامه ریزی بروید. اهمیت برنامه ریزی و هدف گذاری به اندازه‌ای اهمیت دارد که در منابع علمی مختلف به عنوان یکی از ارکان و اصول مدیریت شناخته می‌شود.

ویدئوی زیر را که در مورد اهمیت هدفگذاری و برنامه ریزی در اصول مدیریت است را ببینید:

 

 

این ویدئوی کوتاه در مورد برنامه ریزی کلان است. به تبع برای برنامه ریزی‌های روزانه و کوتاه مدت هم ما به چنین اهدافی نیاز داریم. برخی از برنامه ریزی‌های روزانه از اهداف اصلی سازمان جدا هستند، اما آن‌ها هم باید هدف مشخصی داشته باشند تا اعضای سازمان بتوانند آن‌ها را به درستی و در زمان معین اجرا کنند.

تعیین هدف‌ها یکی از مهمترین عوامل در مدیریت موثر سازمان است. هدف‌ها همان نتایج مورد انتظار ما از اجرای برنامه‌ها هستند که باید مشخص و قابل اندازه‌گیری هم باشند.

اولویت بندی هدف‌ها هم از مهارت‌هایی است که هر مدیری باید آن را بیاموزد و تشخیص دهد که در این لحظه چه چیزی اولویت دارد. پس با اینکه برنامه ریزی یکی از وظایف اصلی و اصول مدیریت است، اما بدون هدف گذاری برای سازمان و شرکت امکان برنامه ریزی وجود ندارد. به نظر من باید اسم این وظیفه را هدف گذاری و برنامه ریزی گذاشت.

دوره هدف گذاری و برنامه ریزی موثر در مدیریت با این دیدگاه طراحی شده است و می‌تواند راهنمای بسیار خوبی برای مدیرانی باشد که قصد دارند این وظیفه مدیریتی را به نحو احسن انجام دهند.

 

مزایای برنامه ریزی در سازمان

  • افزایش قدرت مقابله با چالش‌هایی که در آینده ایجاد می‌شوند.
  • فراهم کردن زمان کافی برای مدیران برای تمرکز روی فعالیت‌های کلیدی که باعث رشد شرکت می‌شود.
  • تعداد تصمیم‌گیری‌های ناگهانی کم‌تر می‌شود و اعضای سازمان برای اکثر وقایع از قبل آماده خواهند بود.
  • افزایش هماهنگی و اتحاد بین اعضای سازمان
  • ساده‌سازی سایر وظایف مدیریت

 

۲) سازماندهی: وظایف مدیریت (اصول مدیریت)

سازماندهی یکی دیگر از پنج وظیفه اصلی مدیریت و جزو اصول مدیریت است که در اینجا مورد بحث قرار می‌گیرد. سازماندهی در واقع فعالیتی ضروری است که به کمک آن هدف‌های خرد شده سازمان را به وظایف کوچکتری تبدیل می‌کنیم و واحدها و افراد مختلف را برای انجام آن فعالیت‌ها بکار می‌گیریم.

 

وظایف مدیریت

 

یک مدیر در فرایند سازمان‌ده، منابع مختلف (شامل منابع انسانی، منابع مالی، ماشین آلات وتجهیزات و ….) را به مؤثرترین شکل ممکن کنار هم بکار می‌گیرد تا به اهداف تعریف شده دست پیدا کند. مواردی چون تعیین واحدهای سازمانی، تعریف پست‌های سازمانی و مشاغل، گروه بندی افراد با شرح وظایف آنان، اصول هماهنگی و همکاری آنان با یکدیگر قسمت‌های مختلف فرایند سازماندهی در مدیریت هستند. سازماندهی را باید به گونه‌ای انجام داد که امکان استفاده بهینه از توانایی‌های افراد و منابع فراهم شود.

مثلا تعریف چارت سازمانی اصولی و کارا می‌تواند یکی از اصول سازماندهی باشد. در چارت سازمانی واحدهای مختلف سازمان و افرادی که در آن واحدها کار می‌کنند نمایش داده می‌شود و ارتباطات بین هرکدام از افراد و بخش‌ها هم تعریف می‌شود. نوشتن شرح وظایف به دنبال آن می‌تواند یکی دیگر از اصول سازماندهی در مدیریت باشد.

 

 

 

اصول سازماندهی در مدیریت و مراحل اصلی آن

  1. طراحی و تعیین فعالیت‌ها
  2. دسته بندی فعالیت‌ها و تعریف واحدهای اصلی سازمان
  3. تعریف پست‌های سازمانی بر مبنای فعالیت‌ها و واحدهای تعریف شده
  4. تعریف ارتباطات این واحدها و پست‌های سازمانی
  5. تعریف وظایف و شرح شغل هر کدام از این پست‌های سازمانی بر مبنای فعالیت‌های دسته بندی شده

با انجام ۵ مرحله بالا شما به یک چارت سازمانی مفید و کاربردی دست پیدا می‌کنید که در آن واحدهای سازمانی، پست‌ها و مشاغل سازمانی به صورت منسجم و هدفمند تعریف شده‌اند. این چارت سازمانی در واقع از اهداف اصلی سازمان نشأت گرفته است و تمامی بخش‌های آن در راستای اهداف اصلی فعالیت می‌کنند.

ضعف بزرگی که در بسیاری از سازمانها وجود دارد، واحدها و پست‌هایی است که بدون ارزش افزوده کار می‌کنند. معمولا وقتی ما برای مشاوره مدیریت به سازمان‌ها وارد می‌شویم و فرایند سازماندهی را شروع می‌کنیم، میبینیم برخی مشاغل، اضافی طراحی شده‌اند و هدف خاصی را دنبال نمی‌کنند.

 


سازماندهی غلط می تواند موجب اتلاف منابع سازمان شود.

 

تفویض اختیار برای واگذاری مناسب و صحیح کارها هم یکی از مهارتهای ضروری برای سازماندهی موفق و کاربردی در کسب و کار است. در این راستا هم محصول تفویض اختیار آکادمی دکامی می‌تواند به کمک شما بیاید و شما را یاری رساند.

 

پیج اینستاگرام دکامی

 

مزایای سازماندهی

  • تقسیم منابع به بهترین شکل بین قسمت‌های مختلف سازمان
  • سپردن هر وظیفه به افراد مشخص و پیشگیری از دوباره‌کاری در سازمان
  • ایجاد نظم و هماهنگی
  • فراهم کردن امکان سیستم‌سازی و انجام فرایندها به صورت خودکار
  • بهینه‌سازی ارتباط بین کارکنان سازمان

 

۳) بکار گماردن: استخدام و به کارگیری کارمندان عالی از وظایف مدیریت

بکار گماردن به نظر من در بین وظایف اصلی مدیریت اهمیتی حیاتی دارد. اما متاسفانه منابع علمی خیلی کم به آن پرداخته‌اند و در بین وظایف اصلی مدیر کم‌ترین میزان توجه به این وظیفه معطوف می‌شود. بکار گماردن یعنی استخدام و بکارگیری نیروی انسانی مناسب برای پست‌ها و مشاغل سازمانی که در مرحله سازماندهی تعریف شده‌اند.

 

اصول مدیریت کارکنان

 

فکر کنید که نیروی انسانی مناسبی استخدام نکنید. به نظر شما آیا فعالیت‌ها و شرح وظایف تعریف شده در چارت سازمانی به درستی انجام می‌شود؟ قطعا خیر. پس نتیجه چه می‌شود؟ کاملا شفاف است؛ سازمان و مدیر در رسیدن به اهداف تعریف شده خود شکست می‌خورند. بدون داشتن نیروی انسانی خوب، دستیابی به اهداف سازمانی کاری تقریبا محال است. پس یک مدیر باید بتواند نیروهایی حرفه‌ای و مناسب برای هر موقعیت شغلی استخدام کند. آن‌ها را آموزش دهد و در نهایت بکار بگیرد.

 

 

این نیروهای انسانی هستند که فعالیت‌های سازماندهی و دسته بندی شده را انجام می‌دهند. در نتیجه اهداف خرد سازمان بدست می‌آیند و با ادامه این فرایند، در نهایت اهداف کلان سازمانی هم محقق می‌شوند. برای این منظور مدیر باید اصول استخدام نیروهای انسانی مناسب را به خوبی یاد بگیرد.

پر کردن مشاغل ساختار سازمانی تعریف شده از طریق شناسایی نیازمندی‌های هر شغل، امکان پذیر است. پس ابتدا مشاغل ساختار سازمانی را به خوبی شناسایی کنید. سپس بررسی کنید وظایف هر پوزیشن شغلی به چه مهارتهایی نیاز دارد. بعد از آن با توجه به وظایف و توانمندی‌های مورد نیاز، برای استخدام و بکارگیری نیروی انسانی مناسب موقعیت‌های مختلف شغلی در سازمانتان اقدام کنید.

دوره جذب و استخدام بهترین ها به شما در آموزش و یادگیری این مهارت کمک‌های شایانی می کند. در این کارگاه شما اصول مصاحبه شغلی را نیز خواهید آموخت.

 

۴) هدایت و رهبری: وظایف مدیریت (اصول مدیریت)

در تعریف معنا و مفهوم رهبری سازمانی و هدایت کارکنان در محیط‌های کاری نظرات بسیاری وجود دارد؛ البته هیچکدام از آنها هم به طور جامع نمی‌توانند این مفهوم را آنچنان که شایسته است، تبیین کنند.

رهبری هنری است که باعث می‌شود افراد با میل و رغبت و انگیزه و علاقه، فعالیت‌های تعریف شده را انجام دهند و همواره تلاش کنند که وظایفشان را به بهترین وجه و بالاترین کیفیت به پایان برسد. رهبری نیاز به توانایی تاثیرگذاری دارد که مدیر باید آن را در خود تقویت کند.

 

هدایت و رهبری از وظایف مدیریت

 

وظیفه مدیر بعد از بکارگماردن نیروها و کارکنان مناسب در هر شغل، هدایت و راهنمایی آنان در مسیر رسیدن به اهداف تعریف شده است. به طوری که آنان با عشق و علاقه فعالیت‌ها را انجام دهند و کم و کاستی در این بین وجود نداشته باشد. برای اینکار نیاز است که مدیر بتواند سطح انگیزه کارمندان را بالا نگه دارد. انگیزه بخشی به کارمندان هم می‌تواند بعنوان یکی از اصول مدیریت تعریف شود. اهمیت انگیزه کارمندان تا آنجایی است که می‌توان گفت:

 


کارمندان بی انگیزه، یکی از عوامل شکست سازمان ها هستند.

 

مدیر باید اصول با انگیزه نگهداشتن کارمندان و افزایش انگیزه آنان را بخوبی یاد بگیرد. داشتن این مهارت به خودی خود می تواند مورد چهارم از وظایف مدیریت را پوشش دهد.

کارمندان باید به صورت ذهنی و عاطفی درگیر فعالیت‌ها شوند نه از روی اجبار و زور. بسیاری از مدیران مشغول بودن کارمندان را به عنوان مشارکت می‌شناسند؛ که باید گفت اینطور نیست! بلکه آنان فقط به صورت جسمی با کار درگیر شده‌اند و به صورت عاطفی و ذهنی درگیری لازم را ندارند.

مدیر باید برای موفقیت در این بخش از اصول مدیریت مدیریت، مهارت انگیزه بخشی به کارکنان، مهارت ارتباطی و تقویت هوش هیجانی استفاده کند. برای این منظور دوره انگیزه بخشی به کارکنان، مهارت ارتباطی مدیر، هوش هیجانی در مدیریت و کتاب سرباز درون توصیه می‌شود.

 

۵ ) کنترل : وظایف مدیریت (اصول مدیریت)

مدیریت بدون کنترل راندن در تاریکی است. مدیر به کمک کنترل نسبت به نحوه تحقق اهداف و انجام فعالیت‌ها آگاهی پیدا می‌کند و می‌تواند نسبت به کشف انحرافات و اصلاح آن‌ها اقدام کند. کنترل یک ابزار کاربردی مدیران در کلیه رده‌های سازمانی است؛ از مراتب عالی گرفته تا رده‌های سرپرستی.

در صورتی که مدیر تمامی وظایف فوق را به درستی انجام دهد ولی روی سازمان کنترلی نداشته باشد، هیچ تضمینی وجود ندارد که فعالیت‌ها آنگونه که تعریف شده‌اند، به پایان برسند.

 

کنترل در مدیریت

 

سازمان ها بدون داشتن یک سیستم کنترلی موثر در تحقق ماموریت‌های خود موفق نخواهند شد و نمی‌تواند از منابع خود به خوبی استفاده کند. در نهایت علاوه بر انحراف سازمان از مسیر اصلی دستیابی به اهداف خود، منابع نیز هدر می‌رود.

کنترل موثر یک الزام برای مدیریت موثر است؛ چرا که پیش بینی‌ها و برنامه‌های عملیاتی همواره درصد کمی خطا دارند. کشف و اصلاح این خطاها از الزامات و وظایف اصلی مدیریت است که بدون کنترل امکان پذیر نمی‌شود. یکی دیگر از کارکردهای کنترل این است که مدیر را از تغییرات محیطی آگاه می‌کند؛ همچنین از اثرات آن بر سازمان، کیفیت و کمیت کالاها، خدمات سازمان و … مطلع می‌شود.

 

 

همه شواهد فوق نشان می‌دهند که سازمان‌های امروزی به ویژه سازمان‌های ایرانی نیاز ضروری به یک سیستم کنترل دارند. کنترل را می‌توان مقایسه بین آنچه هست و آنچه باید باشد، نامید.

 

دوره جامع آموزش مدیریت کاربردی

 

چه چیزهایی باید کنترل شوند؟

واقعیت این است که کنترل بر کلیه منابع اعمال می‌شود. منابع مالی، منابع اطلاعاتی، عملیاتی، فرآیندها، منابع انسانی و …. اما اصول کنترل منابع انسانی با کنترل بقیه منابع و فعالیت‌ها کاملا متفاوت است؛ اگر مدیری این تفاوت را درک نکند به طور حتم در مسیر مدیریت خود دچار مشکلات بزرگی خواهد شد.

 

 

انسان اصولا کنترل گریز است و ندانستن این موضوع موجب ایجاد مقاومت در کارمندان می‌شود. لذا ضروری است که مدیر از اصول کنترل و نحوه آن آگاهی داشته باشد. وجود فعالیت‌هایی مثل کنترل کیفیت، کنترل امور مالی، کنترل فروش، کنترل موجودی‌ها، ارزیابی عملکرد، نمونه‌هایی از تلاش‌های مدیران برای کنترل منابع و فعالیت‌هاست. اما اغلب مدیران فرایند کنترلی منسجمی در سازمان خود ندارند و به صورت پراکنده برای کنترل بخش‌‌های مختلف سازمان تلاش می‌کنند.

گاهی این پراکندگی باعث می‌شود توجه مدیر با جای قسمت‌های مهم سازمان به قسمت‌هایی با اثر کم معطوف شود. در این صورت اشکالات مهم سازمان دیده نمی‌شوند و زمانی توجه مدیر را جلب می‌کنند که کار از کار گذشته و سازمان با شکست مواجه شده است. بعد از شکست معمولا مدیران به سراغ این فرآیندها می‌روند که دیگر دیر شده و سازمان ضررهای هنگفتی هم متحمل می‌شود.

 

مراحل کنترل در سازمان

کنترل اصولا به سه دسته کلی زیر تقسیم بندی می‌شود:

  1. کنترل قبل از انجام کار
  2. کنترل حین کار
  3. کنترل پایان کار

هرکدام از این مراحل اصول کنترلی خود را دارند و مدیر باید بتواند منافع و مضرات هر کدام از آن‌ها را در سازمان شناسایی کند. برخی از فرایندها نیازی به اجرای تمام مراحل کنترل ندارند و تنها یکی از آن‌ها برایشان کفایت می‌کند؛ مثلا در برخی از فرآیندها کنترل ابتدای کار و حین کار امکان پذیر نیست و مجبور به کنترل پایان کار هستیم. گاهی اوقات هم فرایندها به هر سه سطح کنترل نیاز دارد و مدیران و سرپرستان باید روی همه وظایف سازمانی نظارت کامل داشته باشند.

هر کدام از مراحل کنترل هزینه‌هایی دارند که باید در طراحی سیستم کنترلی به آن‌ها توجه شود. انسجام اطلاعات و خلاصه سازی آنان نیز باید در طراحی سیستم کنترلی مورد توجه قرار بگیرد. اگر مدیر هر روز با انبوهی از اطلاعات روبرو شود، به دلیل نداشتن فرصت کافی برای رسیدگی، به تدریج آن‌ها را نادیده می‌گیرد.

در مجموع داشتن یک سیستم کنترلی برای هر سازمانی ضروری است. من برای تسهیل این فرایند روشی کنترل در سازمان‌ها ابداع کرده‌ام که می‌تواند مدیران را در طراحی یک سیستم کنترلی جامع و کاربردی یاری کند.

دوره‌های سیستم سازی کسب و کار به روش عاسا و طراحی سیستم کنترلی در مدیریت به روش تارعنکبوت مواردی هستند که می‌توانند در این زمینه مورد استفاده قرار گیرند. توجه داشته باشید هدف از کنترل در مدیریت کنترل آدمها نیست، بلکه کنترل فرآیندهاست. برای ارزیابی عملکرد کارمندان و یادگیری نحوه پرداخت پاداش به کارمندان نیز دوره ارزیابی عملکرد کارا را توصیه می‌کنم.

 

حتما بخوانید: اصول مدیریت زمان 

 

اصول مدیریت فایول چیست؟

تا این بخش از مقاله با ۵ مورد از اصلی‌ترین و مهم‌ترین وظایف مدیریت آشنا شدید. همانطور که در ابتدای مقاله گفتیم، کارشناسان مختلف نظرات گوناگنونی درباره وظایف مدیریت در سازمان دارند. یکی از معتبرترین نظریه‌هایی که در این زمینه وجود دارد، اصول مدیریت فایول است. او یکی از مشهورترین دانشمندان علم مدیریت است که تئوری‌های بسیاری در این زمینه ارائه داده.

او در ابتدا به عنوان یک مهندس معدن کار می‌کرده، اما به دلیل شایستگی‌ها و دانشی که در زمینه مدیریت داشته، در نهایت به سمت مدیر عاملی می‌رسد و به یک متخصص و تئوریسین علم مدیریت تبدیل می‌شود. اصول مدیریت فایول ۱۴ مورد هستند که در ادامه مقاله آن‌ها را توضیح خواهم داد.

برخی از افراد به اشتباه به دنبال اصول ۵گانه مدیریت فایول هستند و تصور می‌کنند برنامه‌ریزی، سازماندهی، بکار گماردن، رهبری و کنترل که پیش از این درباره آن‌ها صحبت کردیم، نظریه فایول هستند. اصول مدیریت فایول تفاوت زیادی با اصول ۵گانه مدیریت ندارد و در نهایت همه آن‌ها به فرایند مدیریت کاربردی در سازمان‌ها اشاره می‌کنند، اما از نظر علمی دو مبحث مجزا هستند.

 

وظایف مدیریت از دیدگاه فایول

همانطور که گفتیم، وظایف مدیریت از دیدگاه فایول که با نام اصول مدیریت هم شناخته می‌شوند، ۱۴ مورد هستند. در ادامه اصول ۱۴گانه مدیریت فایول را یک به یک نام می‌بریم.

  1. تقسیم کار

    کارهای بزرگ و کلی سازمان باید به وظایف کوچک‌تر تقسیم شوند و هر فرد یا تیم مسئول انجام برخی از این وظایف باشد.

    ۲. اختیار

    کارکنان سازمان باید به اندازه سمت، دانش و موقعیتی که در سازمان دارند، حق دستور دادن، تصمیم‌گیری و اختیار داشته باشند.

    ۳. نظم

    نظم در نتیجه رهبری موثر و کنترل درست ایجاد می‌شود و کارمندان را مجاب می‌کند که از قوانین سازمان پیروی کنند.

    ۴. وحدت فرماندهی

    هر شخص در سازمان فقط باید از یک نفر دستور بگیرد. در صورتی که یک تیم یا فرد در سازمان دو مقام مأفوق داشته باشد، دوگانگی ایجاد می‌شود و سازمان با مشکل مواجه خواهد شد.

    ۵. وحدت هدف

    همه اعضای سازمان باید برای رسیدن به یک هدف مشخص تلاش کنند. بهتر است این هدف توسط رهبر سازمان، اما با مشورت اعضای مختلف تعیین شده باشد.

    ۶. اولویت قرار دادن منافع سازمان

    صلاحیت یک شخص یا تیم نباید نسبت به صلاحیت کل سازمان ارحج باشد. منافع سازمان باید توسط تمام اعضا به عنوان اولین اولویت شناخته شود و همه باید از آن تبعیت کنند.

    ۷. پاداش

    دستاوردهای سازمان هم برای مدیر و هم برای اعضای سازمان است. همه کارکنان باید به اندازه شایستگی‌هایی که دارند دستمزد بگیرند و حتی پاداش دریافت کنند.

    ۸. تمرکز در تصمیم‌گیری

    سازمان‌هایی که نقش کارمندان را پررنگ می‌کنند، تمرکز زدایی دارند و اگر زیاد از حد باشد، هر شخص ممکن است قدرتی بیش از حد به دست آورد. در مقابل سازمان‌هایی که به نقش کارمندان اهمیتی نمی‌دهند، تمرکز زایی می‌کنند و اگر بیش از حد باشد، سازمان به شیوه‌ای دیکتاتوری مدیریت خواهد شد. تعادل بین تمرکز زایی و تمرکز زدایی جزو وظایف مدیریت از دیدگاه فایول است.

    ۹. رعایت سلسله مراتب سازمانی

    زنجیره مدیران از بالاترین مرتبه تا پایین‌ترین سطح مدیریت به عنوان زنجیره عددی فرمان شناخته می‌شود. وجود این زنجیره و سلسله مراتب برای سازمان ضروری است. ارتباط سالم در این زنجیره هم اهمیت بسیاری برای کارمندان و مدیران دارد.

    ۱۰. نظم در محیط کار

    از دیدگاه فایول، نظم باید در تمام قسمت‌های سازمان و حتی در محل کار هم وجود داشته باشد. محل کار هر کارمند باید مشخص باشد و ابزار مورد نیاز برای کارش در اختیار او قرار بگیرد.

    ۱۱. انصاف

    مدیر باید نسبت به کارمندان خود منصف باشد و با آن‌ها رفتاری محترمانه داشته باشد. تبعیض در سازمان یکی از بزرگ‌ترین گناهان در مدیریت است!

    ۱۲. ثبات کارکنان

    مدیران باید تغییر کارمندان را به حداقل برسانند. با سازماندهی و بکار گماردن، می‌توان این مورد از وظایف مدیریت از دیدگاه فایول را به درستی انجام داد.

    ۱۳. ابتکار عمل

    کارمندان سازمان باید بتوانند آزادانه ایده‌هایشان را بیان کنند و در انجام وظایفشان خلاقیت داشته باشند. این موضوع هم برای بهینه‌سازی فرایندهای سازمانی کاربرد دارد و هم به کارمندان انگیزه بیشتری می‌دهد.

    ۱۴. کار گروهی

    در سازمان باید شرایط مختلف فیزیکی و روانی برای کار گروهی وجود داشته باشد. اعتماد، هماهنگی و ارتباط مهم‌ترین اصول کار تیمی سالم در سازمان است.

 

اصول مدیریت نوین در مدیریت کاربردی سازمان‌های ایرانی

اصول مدیریت نوین یک وجه تمایز کلیدی نسبت به سایر اصول مدیریتی دارد. در مدیریت نوین، تمام دانش و مهارت مدیریت و روش‌هایی که برای مدیریت یک سازمان کاربرد دارد، با توجه به شرایط فعلی درونی و بیرونی سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به عنوان مثال یک مدیر ایرانی هنگام بررسی وظایف مدیریتی خود،‌ به آنچه در دانشگاه و به صورت تئوری یاد گرفته، بسنده نمی‌کند. این مدیر با توجه به شرایط فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی ایران، تصمیم می‌گیرد چه وظایفی را باید در سازمانش انجام بدهد و چه رفتاری با کارکنان داشته باشد.

در ادامه به ویژگی‌های مدیران نوین اشاره می‌‌کنیم:

  • مدیران نوین خلاقیت را در خود پرورش می‌دهند و از خلاقیت سازمانی استقبال می‌کنند.
  • آن‌ها از دیدگاه یک مشتری به کسب و کارشان نگاه می‌کنند تا نیازهای او را تشخیص بدهند و ایرادهای احتمالی را پیدا کنند.
  • آن‌ها به کار تیمی بهای بسیاری می‌دهند و می‌توانند تیم را به خوبی برای رسیدن به هدف نهایی سازمان هدایت کنند.
  • مدیران نوین وظایف مدیریت را انجام می‌دهند، اما برنامه‌هایی همراستا با تغییرات دارند تا بتوانند سازمان را حتی در شرایط بحران هم مدیریت کنند.
  • آن‌ها به ارتباط موثر با کارمندان اهمیت می‌دهند.
  • ارائه محصول باکیفیت در کنار مارکتینگ حرفه‌ای جزو برنامه‌های مدیران نوین است.
  • آن‌ها به ارزش‌های معنوی هم اهمیت می‌دهند و تمرکز آن‌ها به منافع مالی و شخصی خودشان محدود نمی‌شود.

اصول مدیریت نوین نکات ظریف و کلیدی بسیاری دارد. مدیران برای پیدا کردن این نکات دو راه پیش روی خود دارند؛ یا باید تجربه کنند و به مرور زمان به این نکات برسند یا اینکه در دوره‌ای معتبر درباره مدیریت نوین و کاربردی در ایران شرکت کنند تا یاد بگیرند چطور می‌توانند از اصول مدیریت نوین در سازمانشان استفاده کنند.

راه اول به سال‌ها زمان و تجربه و شکست نیاز دارد، اما با آموزش می‌توان مسیر طولانی مدیریت را کوتاه‌تر کرد و بدون آزمون و خطا سازمان را به سر منزل مقصود رساند.

 

جمع بندی وظایف اصلی مدیریت ( وظایف پنجگانه مدیریت )

موارد فوق وظایف مدیریت یا وظایف پنجگانه مدیریت بودند که تشریح شدند. ولی مدیر وظایف گسترده‌تری دارد و نمی‌توان به این موارد بسنده کرد. مدیران در این راستا آموزش مهارت‌های مدیریتی نیاز دارند تا بتوانند وظایف خود را به نحو احسن انجام دهند و برای خود و سازمان سودآوری داشته باشند.

من این مهارت ها را به ۲۳ دسته تقسیم کردم و اعتقاد دارم که هر مدیر قبل از هر چیزی نیاز به تقویت این مهارت ها در خود دارد. بر همین اساس دوره آنلاین مدیریت تحت عنوان پکیج آموزش مدیریت کاربردی در ایران طراحی شده است که می‌توانید برای شناخت و برنامه ریزی برای ارتقاء این مهارت‌ها از آن استفاده کنید.

همچنین دوره‌های غیرحضوری دیگری که می‌تواند برای شما مفید باشد، دوره مهارت گزارش نویسی و مهارت مدیریت جلسات است که به صورت ویدیو ارائه شده و می‌تواند این مهارت ها را در شما تقویت کند.

 

اگر می خواهید به صورت حرفه ای تیم سازی کنید و تیم با انگیزه ای داشته باشید، سیستم کنترلی اصولی طراحی کنید و عملکرد کارمندانتان را ارزیابی کنید، بهترین ها را در سازمانتان استخدام کنید و … می‌توانید در « دوره آنلاین مدیریت » ثبت نام کنید.

دوره آنلاین مدیریت

31 دیدگاه برای “اصول و وظایف مدیریت : ۵ وظیفه اصلی مدیر

  1. شهلا فلاحي گفته:

    مبانی و اصول مدیریت آموزشی را می توان به چند دسته تقسیم کرد و کاربرد هر دسته در مدیریت آموزشی را مختصرا بیان کنید؟

  2. ssalehi گفته:

    با عرض ادب
    برای شروع دوره های مدیریتی جهت مدیران سطوح ۱ الی سه سازمانی که تحصیلات فنی دارند از چه دوره هایی می توان آموزش ایشان را آغاز نمود که با مباحث مدیریتی آشانایی کامل پیدا کنند
    با سپاس

  3. فرهاد محمدپور گفته:

    سلام جناب مهندس
    ممنون از زحمات شما و مطالب مفیدی که مطرح میکند
    اگه امکان داره فایل pdf مطالب رو ارسال نمایید

  4. خالد پکتین گفته:

    مسایلی مدیریتی را زیات مطالعه میکنم، و این هم دارای ارزش خاصی برایم بود چون لسان مادری ام فارسی نیست، یک عده لغت های جدید را در موضوعات مدیریت آشنا شدم.
    تشکر ارشیا دکامی.

  5. عبداللطیف ولی زاده گفته:

    موضوعات خوبی را نوشتید اگر کتاب و منابع همین موضوع تحریر شده در اختیار تان باشد لطف نموده به آدرس الکترونیکی بنده ارسال نماید

  6. اشتراک‌ها: انواع مدیریت [معرفی 19 نوع در ایران + شرح وظایف مدیر] ؛ ارشیا دکامی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دانلود رایگان کتاب

بزرگترین اشتباه مدیران
کتاب تا 5 دقیقه دیگر در ایمیل شما خواهد بود
کتاب را برایم ارسال کن
کتاب
close-link

دانلود رایگان کتاب

بازخورد موثر مدیریتی
کتاب تا 5 دقیقه دیگر در ایمیل شما خواهد بود
کتاب را برایم ارسال کن
feedback
close-link