مدیریت منابع انسانی چیست ؟

مدیریت منابع انسانی

با توجه به فضای رقابتی در کسب و کارهای امروز، منابع انسانی بعنوان یک مزیت رقابتی در سازمان ها، ارزشمند ترین سرمایه یک کسب و کار محسوب می شود. لذا مدیریت منابع انسانی برای حفظ و نگهداشت این دارایی ارزشمند دارای اهمیت فوق العاده ای است. در سازمانهای امروزی اهمیت خلاقیت ، نوآوری و انگیزه بالای نیروی انسانی بر کسی پوشیده نیست. بنابراین وظیفه خطیر مدیریت منابع انسانی می تواند این مهم را برای شرکت ها و سازمانها برآورده سازد. در این مقاله سعی دارم ضمن تعریف های مرتبط با مدیریت منابع بشری و وظایف مدیر منابع انسانی، ۱۰ نکته کلیدی مدیریت منابع بشری در ایران را نیز توضیح دهم.

منابع انسانی

اصطلاح منابع انسانی برای اولین بار در دهه ۱۹۶۰ میلادی ابداع شد و با توجه به اینکه به ارزش روابط کار و موضوعاتی مانند انگیزه، رفتار سازمانی و ارزیابی عملکرد می پرداخت به شدت جلب توجه کرد. منظور از منابع انسانی تمامی افرادی است که درسطوح مختلف سازمان (شغل های مختلف) مشغول به کار هستند. در برخی منابع از منابع انسانی به عنوان منابع بشری نیز یاد شده است.

مدیریت منابع انسانی

مدیریت منابع انسانی (HRM) فرایندی است که اساساً رویه ها ، وظایف ، فعالیت ها و سیاست های کلیدی یک سازمان را در رابطه با دارایی های اصلی خود یعنی کارمندان پوشش می دهد. از جمله  استخدام ، اخراج، آموزش ، ارزیابی عملکرد ، تدوین سیاست ها و استراتژی های حفظ و نگهداشت کارمندان.

مدیریت منابع انسانی برای توصیف “مدیریت و توسعه” کارمندان در یک سازمان به کار می رود که وظیفه اصلی آن نظارت بر همه امور مربوط به مدیریت سرمایه های انسانی سازمان است. همچنین مدیریت منابع انسانی شامل توسعه و اجرای برنامه هایی است که برای افزایش اثربخشی یک سازمان یا کسب و کار طراحی شده اند.

واحد منابع انسانی

واحد منابع انسانی یک شرکت یا سازمان معمولاً وظیفه ایجاد ، اجرا و نظارت بر سیاست های حاکم بر کارمندان و ارتباط سازمان با کارمندان خود را بر عهده دارد. همچنین واحد منابع انسانی برای توصیف افراد و دپارتمانی که مسئولیت مدیریت منابع مرتبط با کارمندان را بر عهده دارد ، استفاده می شود.

در سازمان های بزرگ واحدی به نام واحد منابع انسانی کار مدیریت منابع انسانی را انجام می دهد. اما در شرکت های کوچکتر معمولا واحدی به نام واحد اداری، مدیریت منابع انسانی را به عنوان بخشی از وظایف خود (البته نچندان خوب) انجام می دهد. و در کسب و کارهای کوچک معمولا خبری از منابع بشری نیست. این موضوع نشان می دهد که بغیر از سازمان های بزرگ در ایران، شرکت ها و کسب و کارهای کوچک در ایران هنوز به اهمیت منابع انسانی پی نبرده اند و نسبت به آن بی توجه هستند.

مدیریت منابع انسانی در کسب و کارهای کوچک

من در مقاله ای با نام “اهمیت استخدام کارشناس منابع انسانی در کسب‌وکارهای کوچک” این موضوع را به طور دقیقتری مورد بررسی قرار داده ام. که توصیه میکنم حتما آن را مطالعه نمایید. مقاله ای جالب و کامل در این زمینه است.

 

مدیریت منابع انسانی
مدیریت منابع انسانی روی مدیریت و پرورش رابطه کارفرما و کارمند متمرکز است

چرا مدیریت منابع انسانی مهم است؟

اهمیت مدیریت منابع انسانی طی ۲۰ سال گذشته به میزان قابل توجهی افزایش یافته است ، زیرا نقش آن از ابتدای استخدام، مصاحبه ، تعیین حقوق و دستمزد و برنامه ریزی برای حفظ و نگهداری منابع انسانی غیرقابل انکار است. تیم HR به طور فعال در دستیابی به اهداف استراتژیک سازمان، با کمک به توسعه فردی کارمندان ، ارزیابی عملکرد آنها و توسعه فرهنگ سازمانی نقش بسزایی دارند.

تیم مدیریت منابع انسانی امروز مسئولیت کارهای بسیار بیشتری نسبت به کارمندان سنتی یا وظایف اداری بر عهده دارند و می تواند با انجام صحیح وظایف اصلی خود در بکارگیری صحیح همراه با بهره وری بالای کارکنان بسیار مفید واقع شوند. آنها بهترین نیروها را استخدام می کنند سپس آموزشهای لازم را به انها می دهند و آنها را آماده ورود به محیط کار می نمایند. همچنین با پایش عملکرد کارمندان و ارائه پیشنهادهای قدردانی به مدیران همچنین ایجاد محیطی شاد و پویا به بالا بردن انگیزه کارمندان کمک شایانی می کنند. در واقع باید گفت تیم مدیریت منابع انسانی می تواند برای سازمان ارزش افرینی بالایی داشته باشد. پرفسور دِیو اولریش، استاد دانشگاه روسکو، معتقد است نقش تیم مدیریت منابع انسانی اضافه کردن ارزش به کسب و کار است. او در این ویدیو در مورد نحوه ارزش آفرینی منابع انسانی توضیحاتی می دهد.

وظایف مدیریت منابع انسانی (مدیر منابع انسانی)

  1. رسیدگی به دغدغه های کارکنان
    بر خلاف مدیران شرکت که نظارت بر کار روزانه کارمندان را دارند، واحد منابع بشری با رسیدگی به نگرانی های کارمندان مانند مزایا، حقوق و دستمزد ، برنامه های بازنشستگی و رشد و توسعه آنان می تواند به بالا بردن سطح انرژی کارکنان کمک های شایانی کند. کار آنها همچنین ممکن است شامل حل و فصل اختلافات بین کارمندان یا بین کارمندان و مدیران آنها باشد.

  2. جذب کارمندان جدید
    تیم مدیریت منابع انسانی در استخدام کارکنان با نظارت بر فرآیند استخدام (بررسی ها و مصاحبه های اولیه، آزمایش اعتیاد، سو پیشینه و غیره) به جذب افراد مناسب توسط مدیران کمک می کند.

  3. مدیریت فرایند جدایی کارکنان از سازمان
    تیم مدیریت منابع بشری در صورت ترک کار یا اخراج کارمندان باید مجموعه خاصی از کارها از جمله تکمیل روند قانونی ترک کار را انجام دهد. تسویه حساب نهایی کارمند، دریافت کالاها یا منابعی که در اختیار کارمند بوده است، نیز از جمله این کارها در زمان ترک کار است. البته کمک به حفظ شأن کارمند در زمان ترک کار و انجام این عملیات در کمال احترام جزو اساسی این فرآیند است.

  4. افزایش و حفظ انگیزه کارمندان
    تیم های کارآمد HR کارمندان شرکت را ترغیب می کنند که تمام تلاش خود را برای موفقیت کلی شرکت بکنند. آنها غالباً با ایجاد محیطی مثبت و کارآمد بعلاوه طراحی سیستم های ارزیابی عملکرد سعی در بالا بردن انگیزه کارمندان می کنند. واحد منابع بشری این کار را با توسعه فردی کارکنان، برنامه ریزی های آموزشی، تسهیلات رفاهی و ایجاد فرهنگ مثبت و حمایتی تکمیل می کنند.

  5. طراحی سیستم ارزیابی عملکرد
    یکی دیگر از وظایف بسیار مهم تیم منابع انسانی (منابع بشری) طراحی سیستم ارزیابی عملکرد است. سیستمی که بتواند عملکرد روزانه کارمندان را به اهداف اصلی سازمان پیوند بزند و میزان نزدیکی کارمندان به این اهداف را ارزیابی و پاداش تعریف نماید.

  6. برنامه ریزی ارتقا شغلی کارمندان
    منابع انسانی باید کارمندانی که لازم است ارتقاء پیدا کنند را شناسایی کرده و جهت ارتقاء آنان، اقدامات لازم را انجام دهد. چرا که یکی از مهمترین دلایل ایجاد استرس در کارکنان، عدم ارتقاء است. بسیاری از کارمندان در وجود خود امکان پیشرفت و ارتقاء شغلی را می بینند، ولی مدیریت هیچ وقت و یا خیلی دیر به این مهم پی می برد. لذا این وظیفه واحد منابع انسانی است که این افراد را شناسایی و برنامه ای برای ارتقا آنان تدوین نماید.

بسیار خوب تا اینجا در مورد منابع انسانی و مدیریت منابع انسانی همچنین وظایف اصلی مدیریت منابع انسانی صحبت کردیم.

حتما بخوانید:اصول پنجگانه مدیریت چیست؟ : ۵ وظیفه اصلی مدیر

آنچه اکنون می خواهیم در مورد آن صحبت کنیم مهارت مدیر در مدیریت منابع انسانی است.
 در سازمانهای متوسط و بزرگ معمولا واحدی به نام منابع انسانی وجود دارد و پست سازمانی به نام مدیر منابع انسانی در آن تعریف و فعال است. و همچنان که در بالا گفتیم در کسب و کارهای کوچکتر واحد اداری این وظیفه را برعهده دارد.
متاسفانه بسیاری از مدیران گمان می کنند این واحدهای منابع انسانی است که باید به منابع انسانی (منابع بشری) سازمان رسیدگی کنند و کار مدیریت منابع انسانی را انجام دهند. باید بگویم این تصور کاملا غلط است. مهارت مدیریت منابع انسانی را هر مدیری باید داشته باشد چه مدیر در سازمانهای خیلی کوچک دو تا سه نفره مشغول به کار باشد و چه در سازمانهای بسیار بزرگ ، به هر ترتیب هر مدیری مشغول مدیریت کردن افرادی است ، و این افراد هستند که باید خوب مدیریت و هدایت بشوند تا بتوانند اهداف سازمان ، بخش و یا واحد را به نتیجه برسانند.

پس با این توضیحات نتیجه گیری این می شود که :

هر مدیری نیازمند مهارت مدیریت منابع انسانی است چه یک نفر را مدیریت کند و چه هزار نفر

در این سایت تخصصی مدیریت کاربردی، مطالب کاربردی فراوانی برای مدیریت منابع انسانی به طور پیوسته منتشر می شود و البته همه ی آنها نکات کاربردی هستند که به سادگی در سازمانها و فرهنگ ایرانی قابل استفاده هستند.

در ادامه ده نکته ی اساسی در مدیریت منابع انسانی مطرح می کنم که به نظر من برای هر مدیری حیاتی و از اولویت هاست

نکات کاربردی در مدیریت منابع انسانی : ۱۰ نکته اساسی و کلیدی

  1. محیط کاری مناسب ایجاد کنید

برای اینکار ضروری است که در ابتدا یک نکته مهم را بررسی کنید و ببینید چقدر باعث می شوید که هر روز صبح کارمندان بی صبرانه منتظر آمدن در محل کارشان باشند.

داشتن محیط کار دلپذیر و شاد می تواند افراد را به محیط کارشان دلبسته کند.

بهترین امکانات را در محیط کار در اختیار آنان بگذارید . شما روی کارمندانتان سرمایه گذاری سنگین می کنید ، بنابراین تجهیزات به روز ، محیط مناسب و خوشایند ، سرویس رفت امد مناسب و خوب در اختیارشان قرار دهید. سالن غذاخوری ، سرویس بهداشتی خوب می توانند در بهبود فضا و محیط کار کمک های شایانی به بکند.

  1. شفاف سازی وظایف را در اولویت کارهایتان قرار دهید

به یاد داشته باشید که کارمندان هم مثل خودتان وقتی از کارشان لذت می برند که در محیط کار بسیار کارامد و موثرباشند. لذا باید شرح وظایف هر شغلی را به طور مرتب باز بینی و بروزرسانی کنید.

از طرفی کارمندان یک شرکت باید بتوانند به وضوح بیان کنند که اهداف شرکت چیست و چطور می توان به این اهداف دست پیدا کرد. کارمندان همچنین باید درک کنند که چگونه تلاشهای آنها با هدف سازمان ارتباط یا هماهنگی دارد.

  1. توانمندسازی کنید

تفویض اختیار یکی رروشهای قدرتمند توانمندسازی نیروی انسانی است . که اغلب مدیران از ان غافل هستند و بیشتر به تقسیم کار روی می اورند تا تفویض اختیار. تفویض اختیار با تقسیم کار متفاوت است.
ابتدا به افراد مسئولیت های پایینی بدهید و بعد موفقیت انان ، اختیارات انان را بیشتر و کارهای بیشتری را به آنها تفویض اختیار کنید تا آنان را هر روز توانمندتر کنید. کارگاه تفویض اختیار موثر می تواند در مورد اصول تفویض اختیار موثر به شما کمک های شایانی بکند.

  1. منصفانه به افراد حقوق بدهید

پرداخت حقوق منصفانه از اصول اولیه نگهداشت منابع انسانی است. شما نمی توانید حقوق پایینی پرداخت کنید و به دنبال مدیریت منابع انسنای عالی باشید. چرا که حقوق معقول و عرف جامعه جزو نیازهای اولی کارکنان است و در موردش نباید تعلل یا بحث کرد تمامی روشهای افزایش انگیزه کارمندان و انگیزه بخشی کارمندان بر این اصل استوار هستند که شما حقوق عرف جامعه کار را پرداخت می کنید. شما نمی توانید حقوق پایین تر از عرف پرداخت کنید و بعد انتظار داشته باشید افراد به طور پیوسته در اختیار سازمان باشند. البته پرداخت بالای حقوق هم محرک خوبی نیست و انگیزه ایجاد نمی کند. حقوق در حد متعادل و عرف بازار کار پرداخت کنید سپس روی جنبه های دیگر افزایش انگیزه کارمندان تمرکز کنید.

  1. استانداردهای واضح کاری تعریف کنید

شما باید به عنوان مدیر برای تمامی سطوح کاری و عملکردی افراد استانداردهای شفاف و قابل فهم تعریف کنید. واین استانداردها باید برای هرکسی قابل دستیابی باشد. سپس پله پله این استانداردها را افزایش دهید. در افزایش استانداردها کوتاهی نکنید. استانداردهای بالا باعث تحرک و شادابی تیم می شود و البته سطح انگیزه افراد را بالا می برد.
همچنین باید با تک تک افراد در مورد این استانداردها و اهداف مورد نظرتان به بحث بپردازید و با انها به توافق برسید.

من در کارگاه هدف گذاری و برنامه ریزی موثر در مدیریت روشهای کاربردی بسیاری را برای تعریف اهداف و نحوه اطلاع رسانی این اهداف به کارمندان را آموزش می دهم.

  1. عملکرد افراد را ارزیابی کنید

ارزیابی عملکرد افراد از بخشهای مهم مدیریت منابع انسانی است . اگر نتوانید در این بخش به خوبی عمل کنید مطمئن باشید دچار اشتباهات فاحشی در پرداخت ها ، تشویق ها و تنبه ها می شوید که آسیب های زیادی به منابع انسانی وارد می سازد. افراد توانمند دیده نمی شوند و افرادی که عملکرد خوبی ندارند هم خودشان را در سایه افراد توانمند قرار می دهند و شما هرگز موفق به کشف این تفاوت ها نخواهید شد. عدم ارزیابی عملکرد یکی از نابود کننده های انگیزه منابع انسانی است.

  1. بازخورد بدهید

بازخورد دادن هم یکی دیگر از مهارتهای مهم مدیریت است. بازخورد دادن می تواند سطح انگیزه افراد را به شدت بالا ببرد تا آنجایی که من به بازخورد می گویم تزریق داروی انگیزشی به سازمان.

از طرف دیگر ندادن بازخورد باعث ایجاد سوتفاهم های بسیاری در سازمان می شود.
پیشنهاد می کنم وبینار بازخورد موثر مدیریتی را رایگان دانلود کنید تا بتوانید این مهارت را در خودتان افزایش دهید.

  1. نگذارید افراد احساس نا امنی کنند

امنیت شغلی برای همه ی انسانها مهم است. هیچ وقت کارکنان تان را تهدید نکنید تهدید به اخراج و یا تهدید به بیکار شدن می تواند مانند یه موریانه مغز کارکنان شما را بخورد و انگیزه انها را نابود کند . این تهدیدات باعث از بین رفتن خلاقیت افراد خواهد شد. البته به انها هم قول کار دائمی را ندهید چون هیچ شرکتی نمی تواند اینده را پیش بینی کند از طرفی ممکن است فردی به خوبی کار نکند و تلاشی برای رسیدن به استانداردهای سازمان نکند و شما مجبور به اخراج باشید. تهدید به اخراج از خود اخراج خطرناکتر است هر زمانی که تصمیم به اخراج یک فرد گرفتید همان موقع ان را اجرا کنید تهدید نکنید.

  1. الگوی خوبی باشید

اگر شما مدیر پرخاشگری هستید، تیم شما از شما برداشت خوبی نخواهد داشت و حتما دچار اشتباهات زیادی خواهند شد . مدیریت با پرخاشگری بسیار زیانبار است. افراد به شما نگاه می کنند سپس در سازمان رفتار می کنند کارکنان مانند کودکان هستند الگوهای خود را از مدیران انتخاب می کنند و بر اساس عملکرد آنان اقدام می کنند. بنابراین مودب ، وقت شناس ، وفادار نسبت به شرکت و کار آمد باشید تا الگوی مناسبی برای کارمندانتان باشید.

  1. به کارمندان احترام بگذارید

احترام گذاشتن به افراد می تواند باعث بالا رفتن بهره وری افراد شود . هر انسانی یک نیاز درونی قدرتمند دارد به نام احترام . پس شما این نیاز را به آنها بدهید و بهره وری بالا را دریافت کنید.
توصیه میکنم این فیلم را که  در خصوص احترام به کارمندان است را حتما ببینید.

میانگین امتیازات / 5. تعداد آرا:

1 دیدگاه برای “مدیریت منابع انسانی چیست ؟

  1. محبت روان گفته:

    جالب بود خیلی ممنون از مطالب کاربردی تون
    لطفا در زمینه منابع انسانی مطالب بیشتری بنویسید

دیدگاهتان را بنویسید

You have to agree to the comment policy.

دانلود رایگان کتاب

بزرگترین اشتباه مدیران
کتاب تا 5 دقیقه دیگر در ایمیل شما خواهد بود
کتاب را برایم ارسال کن
کتاب
close-link

دانلود رایگان کتاب

بازخورد موثر مدیریتی
کتاب تا 5 دقیقه دیگر در ایمیل شما خواهد بود
کتاب را برایم ارسال کن
feedback
close-link